Diarree: oorzaken, wat je kunt eten en advies van de apotheker
Diarree is het afgeven van vloeibare of zeer zachte ontlasting, vaker dan gewoonlijk. In de meeste gevallen is het een acute episode die binnen een paar dagen overgaat, maar de prioriteit is altijd dezelfde: de verloren vocht en mineraalzouten aanvullen.
Lees de volledige gids ↓Nuttige producten voor diarree
RehydratieoplossingenProbioticaGelatinetannaatMelkzuurbacteriën
Automatische selectie op basis van categorieën en productkenmerken: vraag de apotheker voor een keuze op maat.
Wat is het en hoe herken je het
We spreken van diarree wanneer de ontlasting vloeibaar of halfvloeibaar wordt en zich minstens drie keer per dag herhaalt. De acute vorm duurt meestal een tot enkele dagen; houdt het langer dan een paar weken aan, dan is nader onderzoek nodig.
Naast vloeibare ontlasting kunnen de volgende klachten optreden:
- krampen en buikpijn;
- dringende aandrang om naar het toilet te gaan;
- misselijkheid, soms braken;
- vermoeidheid, hevige dorst en een droge mond, signalen van uitdroging.
De meest voorkomende oorzaken
- darminfecties door virussen (de zogenaamde buikgriep) of bacteriën;
- besmet voedsel of water, typisch voor reizigersdiarree;
- antibioticakuren, die de darmflora verstoren;
- voedselintoleranties, zoals lactose-intolerantie;
- excessen aan tafel, alcohol, overmatig gebruik van zoetstoffen;
- stress, angst en sterke emoties;
- chronische darmaandoeningen, die met de arts moeten worden beoordeeld.
Bij een besmettelijke oorzaak vindt de besmetting vaak plaats via handen, oppervlakken of besmet voedsel: daarom worden binnen een gezin vaak meerdere mensen binnen enkele dagen ziek. Diarree door antibiotica ontstaat daarentegen meestal tijdens de kuur of kort daarna, omdat het medicijn ook de nuttige bacteriën in de darmen vermindert.
Praktische tips
- Drink regelmatig, in kleine slokjes: water, lichte thee, groentebouillon.
- Kies bij voorkeur rehydratieoplossingen met mineraalzouten en suikers in de juiste verhouding, vooral voor kinderen en ouderen.
- Kies de eerste dagen eenvoudig voedsel: witte rijst, aardappelen, gekookte wortelen, banaan, geraspte appel, geroosterd brood, mager vlees of magere vis.
- Vermijd melk, gefrituurd voedsel, vette of sterk gekruide gerechten, rauwe groenten, koffie, alcohol en koolzuurhoudende dranken.
- Voer voedingsmiddelen geleidelijk weer in naarmate de ontlasting normaliseert.
- Was vaak en zorgvuldig je handen, vooral na het toilet en voor het bereiden van eten.
- Drink onderweg water uit een verzegelde fles en vermijd ijs en rauw voedsel van twijfelachtige herkomst.
Wat vind je in de drogisterij
- Rehydratiezouten: sachets of drinkklare dranken om verloren water, natrium en kalium aan te vullen; ze vormen de basis bij elke episode van diarree.
- Probiotica en melkzuurbacteriën: dragen bij aan het herstel van het evenwicht van de darmflora; nuttig tijdens en na de episode en tijdens een antibioticakuur, met enkele uren tussen de inname van het antibioticum.
- Gelatinetannaat, gelatines en andere beschermende medische hulpmiddelen: vormen een barrière op het darmslijmvlies en kunnen helpen het aantal stoelgangen te verminderen.
- Actieve kool en klei: kunnen helpen bij gasvorming en zachte ontlasting.
Houd je aan de aangegeven doseringen, vooral bij kinderen, en bedenk dat voedingssupplementen geen vervanging zijn voor een gevarieerde, evenwichtige voeding.
Een kleine reisvoorraad is een goed idee: een paar sachets rehydratiezouten en een verpakking probiotica nemen weinig ruimte in en kunnen van pas komen ver van huis. Voor de allerkleinsten bestaan er formuleringen in druppels of sachets met lekkere smaken, die de inname makkelijker maken. Bedenk dat uitdroging bij kinderen snel kan optreden: geef regelmatig te drinken, ook in kleine hoeveelheden, en houd het aantal natte luiers in de gaten.
Wanneer naar de arts
Neem direct contact op met je arts als:
- de diarree bij volwassenen langer dan twee of drie dagen duurt of erger wordt;
- er sprake is van hoge koorts, bloed of slijm in de ontlasting, of hevige buikpijn;
- er tekenen van uitdroging optreden: weinig en donkere urine, duizeligheid, verwardheid;
- het gaat om pasgeborenen, jonge kinderen, kwetsbare ouderen, zwangere vrouwen of mensen met chronische ziekten;
- de klacht ontstaat na terugkomst van een reis naar tropische landen.
Veelgestelde vragen
Is het beter om te vasten bij diarree?
Volledig vasten is niet nodig: het belangrijkste is veel drinken en, zodra mogelijk, kleine porties eenvoudig en licht verteerbaar voedsel eten.
Zijn sportdranken geschikt om te rehydrateren?
Ze zijn niet de ideale keuze: ze bevatten vaak te veel suikers en te weinig zouten. Speciale rehydratieoplossingen hebben een samenstelling die precies voor deze situaties is bedoeld.
Wanneer begin je met probiotica?
Je kunt ze vanaf de eerste dagen innemen en een aantal weken voortzetten, zodat het herstel van de darmflora wordt ondersteund.
De informatie op deze pagina is bedoeld ter voorlichting en vervangt niet het advies van de arts of apotheker. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Neem bij aanhoudende of ernstige klachten contact op met een zorgprofessional.