Hoog cholesterol: oorzaken, tips en advies van de apotheker
Hoog cholesterol is een zeer verspreide aandoening die vaak geen enkele klacht geeft en pas bij een bloedonderzoek aan het licht komt. Het onder controle houden met voeding, beweging en goede gewoonten is een van de belangrijkste dingen voor de gezondheid van hart en slagaders. Laten we samen bekijken waar het probleem vandaan komt en wat je elke dag kunt doen.
Lees de volledige gids ↓Nuttige producten voor hoog cholesterol
Gefermenteerde rode rijstPlantensterolenBergamot en berberineOmega 3Oplosbare vezels
Automatische selectie op basis van categorieën en productkenmerken: vraag de apotheker voor een keuze op maat.
Wat is het en hoe herken je het
Cholesterol is een vet dat het lichaam nodig heeft: het dient om celmembranen op te bouwen en om hormonen en vitamine D aan te maken. Het reist door het bloed gebonden aan transporteiwitten: de LDL, vaak "slecht cholesterol" genoemd omdat het bij een teveel de neiging heeft zich af te zetten in de wanden van de slagaders, en de HDL, het "goede cholesterol", dat helpt het terug te brengen naar de lever.
Men spreekt van hypercholesterolemie wanneer de waarden van totaal cholesterol of LDL hoger zijn dan de aanbevolen waarden voor je leeftijd en risicoprofiel. Het lastige is dat hoog cholesterol geen duidelijke klachten geeft: het doet geen pijn, maakt niet moe en geeft geen signalen. Daarom is de enige manier om het te weten een eenvoudige bloedafname met lipidenprofiel, die periodiek herhaald moet worden volgens de aanwijzingen van de arts.
De meest voorkomende oorzaken
Ongeveer twee derde van het cholesterol in het bloed wordt door de lever aangemaakt; de rest komt via de voeding binnen. Daarom hangen de waarden zowel van de levensstijl als van de persoonlijke aanleg af:
- Voeding rijk aan verzadigd vet (vleeswaren, belegen kaas, vet vlees, boter, industriële bakproducten) en arm aan vezels.
- Zittend leven, dat de HDL de neiging heeft te verlagen en gewichtstoename bevordert.
- Overgewicht, vooral met vet geconcentreerd op de buik.
- Sigarettenrook, die het lipidenprofiel verslechtert en de vaten beschadigt.
- Erfelijke aanleg: er bestaan erfelijke vormen waarbij het cholesterol ook bij een gezonde levensstijl hoog is.
- Leeftijd en hormonale veranderingen, zoals de menopauze, en sommige aandoeningen zoals een trage schildklier.
Remedies en praktische tips
De levensstijl blijft het eerste instrument en geeft vaak al na enkele maanden merkbare resultaten:
- Zet elke dag groenten, fruit, peulvruchten en volkorengranen op tafel: oplosbare vezels (haver, gerst, peulvruchten) helpen de opname van cholesterol te verminderen.
- Kies extra vierge olijfolie boven boter en dierlijke vetten en gebruik die rauw.
- Eet minstens twee keer per week vis, bij voorkeur vette vis.
- Beperk vleeswaren, vette kaas, gefrituurde gerechten, snoep en verpakte snacks.
- Een kleine handvol ongezouten noten is een goede snack.
- Beweeg regelmatig: stevig wandelen, fietsen of zwemmen, bijna elke dag minstens 30 minuten.
- Als je rookt, is stoppen een van de nuttigste dingen voor hart en slagaders.
- Lees de etiketten en beperk geharde vetten en producten met veel verzadigd vet.
Wat vind je in de drogisterij
Naast voeding en beweging bestaan er voedingssupplementen die een gezonde levensstijl kunnen aanvullen, maar niet vervangen:
- Gefermenteerde rode rijst: bevat monacoline K, dat bijdraagt aan het behoud van normale cholesterolwaarden in het bloed. Het moet met zorg worden gebruikt: het is niet geschikt tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij bepaalde medicijnen of bij lever- of spierproblemen, dus bespreek het eerst met de arts of apotheker.
- Plantensterolen en -stanolen: stoffen die op cholesterol lijken en de opname ervan in de darm belemmeren, verkrijgbaar als supplementen of verrijkte voedingsmiddelen.
- Vezels zoals bètaglucanen uit haver, psyllium en glucomannan, die je met veel water inneemt.
- Plantaardige extracten zoals bergamot, artisjok en berberine, aanwezig in veel gecombineerde formules.
- Omega 3 uit visolie of algenolie, die bijdragen aan de normale werking van het hart.
Lees altijd het etiket, houd je aan de aangegeven doseringen en onthoud dat voedingssupplementen geen gevarieerde en evenwichtige voeding vervangen. Als je al medicijnen voor je cholesterol gebruikt, voeg dan niets toe zonder het advies van de arts.
Wanneer naar de arts
De beoordeling van cholesterol moet altijd samen met de arts gebeuren, die het hele cardiovasculaire risico meeweegt (bloeddruk, bloedsuiker, roken, erfelijke aanleg). Raadpleeg hem in het bijzonder als:
- de waarden hoog blijven ondanks enkele maanden dieet en lichaamsbeweging;
- er in de familie hartinfarcten of beroertes op jonge leeftijd zijn voorgekomen of gevallen van zeer hoog cholesterol;
- je diabetes, hoge bloeddruk, nier- of schildklieraandoeningen hebt;
- je zwanger bent of borstvoeding geeft en supplementen wilt gebruiken;
- pijn op de borst, kortademigheid of pijn in de benen bij het lopen optreden: in deze gevallen is een tijdige beoordeling nodig.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je het cholesterol laten controleren?
Bij gezonde volwassenen wordt over het algemeen een controle om de zoveel jaar aangeraden; bij hoge waarden, andere risicofactoren of lopende behandelingen worden de controles frequenter, volgens de aanwijzingen van de arts.
Laten eieren het cholesterol stijgen?
Voor de meeste mensen heeft het cholesterol uit voeding minder invloed dan verzadigd vet. Eieren kunnen deel uitmaken van een evenwichtig dieet, in matige hoeveelheden en bereid zonder toegevoegd vet.
Mag je gefermenteerde rode rijst langdurig innemen?
Dat hangt van de persoon af: bespreek het met de arts of apotheker, controleer periodiek de waarden en stop bij spierpijn of ongewone klachten.
De informatie op deze pagina is bedoeld ter voorlichting en vervangt niet het advies van de arts of apotheker. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Neem bij aanhoudende of ernstige klachten contact op met een zorgprofessional.