Koortslip: oorzaken, tips en advies van de apotheker
Een koortslip kondigt zich aan met een tintelend gevoel op de rand van de lip, gevolgd door kleine blaasjes die branden en hinderlijk zijn. Het komt veel voor en keert vaak terug: als je hem snel herkent en er verstandig mee omgaat, beperk je de duur en de besmettingskans.
Lees de volledige gids ↓Nuttige producten voor koortslip
Gels en pleisters voor koortslipBeschermende lipsticksLippenbalsem met zonnefilterLysinesupplementen
Calendulip Lippenbalsem Stick 5,5 ml
Automatische selectie op basis van categorieën en productkenmerken: vraag de apotheker voor een keuze op maat.
Wat is het en hoe herken je het
Een koortslip (in het Italiaans 'herpes labiale') is een infectie die wordt veroorzaakt door het herpes simplex-virus type 1. Na het eerste contact, dat vaak in de kindertijd plaatsvindt en onopgemerkt kan blijven, blijft het virus latent aanwezig in de zenuwuiteinden en kan het periodiek weer actief worden.
Een episode verloopt bijna altijd in dezelfde fasen: eerst een tintelend gevoel, jeuk of branderigheid op een bepaalde plek van de lip; in de uren daarna verschijnt een groepje kleine, met vocht gevulde blaasjes op een rode ondergrond. De blaasjes breken vervolgens open, vormen een kleine vochtige wond en uiteindelijk een korstje dat vanzelf afvalt. Het geheel verdwijnt meestal in een tot twee weken zonder littekens achter te laten.
Een koortslip moet niet worden verward met aften, kleine witachtige zweertjes aan de binnenkant van de mond, op de wangen of op de tong, die niet besmettelijk zijn. Ook niet met gewone kloofjes of irritatie in de mondhoeken, de zogenaamde ragaden, die eruitzien als kleine sneetjes zonder blaasjes. Het kenmerk van een koortslip is het groepje blaasjes dat vooraf wordt gegaan door een tintelend gevoel en dat min of meer steeds op dezelfde plek van de lip terugkomt.
De meest voorkomende oorzaken
De oorzaak is het virus, maar terugkeer wordt meestal uitgelokt door factoren die de lokale of algemene afweer tijdelijk verlagen:
- Koorts, verkoudheid en griep.
- Intensieve blootstelling aan de zon, ook in de bergen.
- Lichamelijke of emotionele stress, vermoeidheid, weinig slaap.
- Menstruatiecyclus en andere hormonale schommelingen.
- Kou en wind, zeer droge of gebarsten lippen.
- Kleine beschadigingen van de lip, bijvoorbeeld door tandheelkundige behandelingen.
Besmetting vindt plaats door direct contact met de blaasjes of met speeksel: zoenen, gedeeld servies, handdoeken en lippenstiften.
Tips en praktische adviezen
- Grijp al in bij het eerste tintelen: dat is de fase waarin lokale producten het beste werken.
- Raak de blaasjes niet aan, krab er niet aan en knijp ze niet uit, en haal de korst niet los.
- Was vaak je handen, vooral na het aanbrengen van een product, en raak daarna je ogen niet aan.
- Deel geen glazen, bestek, handdoeken, scheermesjes en lipproducten.
- Vermijd zoenen en nauw contact tot de wond is genezen, vooral met pasgeborenen, zwangere vrouwen en kwetsbare personen.
- Gooi de lippenbalsem die je tijdens de episode hebt gebruikt weg, om jezelf niet opnieuw te besmetten.
- Bescherm je lippen tegen de zon met een stick met hoge bescherming als je weet dat de zon bij jou terugkeer uitlokt.
- Zorg voor rust en voeding: een fit lichaam verdedigt zich beter.
Wat vind je in de drogisterij
- Gels en crèmes voor koortslip die als medisch hulpmiddel zijn ingedeeld en een barrière vormen op de wond, die haar beschermt tegen wrijving en invloeden van buitenaf; sommige bevatten kalmerende ingrediënten zoals zink of plantenextracten.
- Pleisters voor koortslip: kleine, doorzichtige pleisters die het blaasje isoleren, de zichtbaarheid verminderen, met make-up kunnen worden bedekt en helpen het risico op overdracht te beperken.
- Herstellende lipsticks en lippenbalsems, handig in de korstfase om te voorkomen dat de lip barst en bloedt.
- Lippenbalsem met hoge zonbescherming, om terugkeer door de zon te voorkomen.
- Voedingssupplementen op basis van lysine, zink, vitamine C of extracten zoals echinacea: zink en vitamine C dragen bij aan de normale werking van het immuunsysteem, een ondersteuning die andere maatregelen niet vervangt.
Breng het product voor gebruik aan met een wattenstaafje of met goed schone handen, volgens de aanwijzingen op de verpakking. Als de koortslip vaak terugkeert, kunnen de apotheker of de arts je specifieke oplossingen adviseren.
Wanneer naar de arts
Raadpleeg de arts als de koortslip na tien dagen niet verbetert, als de wondjes zeer uitgebreid zijn of zich naar andere delen van het gezicht verspreiden, als hoge koorts of gezwollen, pijnlijke lymfeklieren optreden, en vooral als het oog is aangetast (pijn, roodheid, lichtgevoeligheid), een situatie die dringend onderzoek vereist. Ook bij zeer frequente terugkeer, tijdens de zwangerschap, bij pasgeborenen en jonge kinderen, en bij mensen met uitgebreid eczeem of een verminderde afweer moet je de arts raadplegen.
Veelgestelde vragen
Kun je een koortslip voorgoed kwijtraken?
Nee, het virus blijft latent aanwezig in het lichaam. Je kunt echter wel de uitlokkende factoren verminderen en elke episode beter beheersen.
Kun je make-up op een koortslip aanbrengen?
Breng make-up liever niet rechtstreeks aan op de open wond; met transparante pleisters kun je hem juist hygiënischer bedekken.
Wanneer is het niet meer besmettelijk?
Het risico is het grootst wanneer de blaasjes er zijn en neemt sterk af wanneer de wond volledig is genezen en de korst is afgevallen.
De informatie op deze pagina is bedoeld ter voorlichting en vervangt niet het advies van de arts of apotheker. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Neem bij aanhoudende of ernstige klachten contact op met een zorgprofessional.