Slapeloosheid en verstoorde slaap: tips en advies van de apotheker
Slapeloosheid en verstoorde slaap nemen helderheid en energie weg bij wie eraan lijdt, ook als ze maar korte tijd duren. Begrijpen wat de rust in de weg zit en een paar avondgewoonten bijsturen is de eerste stap om weer goed te slapen.
Lees de volledige gids ↓Nuttige producten voor slapeloosheid en verstoorde slaap
MelatonineValeriaan en passiebloemKruidenthee voor de nachtMagnesiumOordopjes
Mag Nacht met Melatonine, Magnesium, Griffonia om Goed te Slapen, Ontspanning te...
Novanight Drievoudige Werking Met Citroenmelisse En Melatonine Om Te Slapen,...
Novanight Drievoudige Werking Sachets Met Melatonine Voor Slapen, Magnesium, Griffonia,...
Novanight Drievoudige Werking Met Citroenmelisse En Melatonine Om Te Slapen,...
Automatische selectie op basis van categorieën en productkenmerken: vraag de apotheker voor een keuze op maat.
Wat is het en hoe herken je het
Met slapeloosheid bedoelen we de moeite om voldoende en herstellende slaap te krijgen. Het aantal uren is niet het enige dat telt: vooral hoe je je de volgende dag voelt. Het komt in verschillende vormen voor:
- moeite met inslapen, met een geest die blijft malen ook als het licht uit is;
- frequent nachtelijk wakker worden, met moeite om weer in slaap te vallen;
- te vroeg wakker worden in de ochtend, voor de wekker;
- lichte en weinig verkwikkende slaap, met het gevoel nooit echt geslapen te hebben.
Overdag merk je slaperigheid, prikkelbaarheid, verminderde concentratie en vermoeidheid. Wanneer de klacht een paar nachten of enkele weken duurt, spreken we van incidentele of tijdelijke slapeloosheid, vaak gerelateerd aan een bepaalde gebeurtenis.
De meest voorkomende oorzaken
- zorgen, werk- of gezinsstress, terugkerende gedachten 's avonds;
- onregelmatige tijden, ploegendiensten, reizen met tijdsverschil;
- gebruik van smartphone, tablet en computer tot laat: het licht van de schermen vertraagt de slaap;
- uitgebreide avondmaaltijden, alcohol, koffie, thee of energiedrankjes in de avonduren;
- een ongeschikte omgeving: slaapkamer te warm, lawaaiig of licht;
- hormonale veranderingen, bijvoorbeeld in de overgang of tijdens de zwangerschap;
- lichamelijke klachten zoals pijn, reflux, snurken of 's nachts moeten plassen.
Praktische tips
Slaaphygiëne, oftewel het geheel van gewoonten dat voorbereidt op rust, is het meest effectieve en duurzame middel.
- Vaste tijden: altijd op hetzelfde tijdstip opstaan helpt de biologische klok te regelen, nog meer dan het tijdstip waarop je naar bed gaat.
- De schermen minstens een uur voor het slapengaan uitzetten en vervangen door lezen, rustige muziek of ademhalingsoefeningen.
- De slaapkamer donker, stil en koel houden, rond de 18-20 graden.
- Het bed alleen gebruiken om te slapen: als de slaap na 20 minuten niet komt, opstaan, iets ontspannends doen in een schemerige ruimte en weer naar bed gaan wanneer je slaperig bent.
- Licht eten en minstens twee uur voor het slapengaan; cafeïne vermijden vanaf de vroege middag en alcohol 's avonds.
- Regelmatig lichaamsbeweging nemen, bij voorkeur niet vlak voor het slapengaan.
- Lange middagdutjes vermijden: als ze nodig zijn, niet langer dan 20-30 minuten.
- Een warme theevrije kruidenthee of een lauw bad kan een klein ritueel worden dat het lichaam laat weten dat het tijd is om te vertragen.
Wat vind je in de drogisterij
Voor incidentele slaapproblemen zijn er supplementen en natuurlijke producten die kunnen helpen de rust terug te vinden, naast goede gewoonten:
- Melatonine: draagt bij aan het verkorten van de tijd die nodig is om in slaap te vallen en aan het verlichten van de effecten van jetlag. Het wordt vlak voor het slapengaan ingenomen; er bestaan formules met directe en verlengde afgifte, in tabletten, druppels of orale sprays.
- Ontspannende plantenextracten zoals valeriaan, passiebloem, citroenmelisse, kamille, slaapmutsje en meidoorn, van oudsher gebruikt om ontspanning en een goede slaap te bevorderen. Vaak zijn ze met elkaar gecombineerd.
- Avondthee op basis van dezelfde planten, geschikt als avondritueel.
- Magnesium, dat bijdraagt aan de normale werking van het zenuwstelsel, soms aanwezig in formules voor de nacht.
- Accessoires voor de nachtrust zoals oordopjes en etherische oliën om in de ruimte te verspreiden, bijvoorbeeld lavendel.
Lees altijd de bijsluiter en de waarschuwingen: sommige extracten kunnen slaperigheid bij het ontwaken geven en mogen niet worden gecombineerd met alcohol of andere kalmerende producten. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl.
Wanneer naar de arts
- als de slapeloosheid langer dan drie of vier weken duurt of minstens drie nachten per week optreedt;
- als slaperigheid overdag autorijden of werken gevaarlijk maakt;
- als je hard snurkt met ademstops die de bedpartner opmerkt;
- als er tintelingen of de behoefte om de benen te bewegen optreden wanneer je in bed ligt;
- als de klacht gepaard gaat met somberheid, intense angst of aanhoudende negatieve gedachten;
- tijdens de zwangerschap, tijdens het geven van borstvoeding, bij kinderen en bij wie al medicijnen gebruikt: voordat je een product voor de slaap gebruikt, is het advies van de arts of kinderarts nodig.
Veelgestelde vragen
Geeft melatonine afhankelijkheid?
Bij de doseringen in supplementen wordt het niet beschouwd als een stof die gewenning geeft. Het moet in elk geval gedurende beperkte periodes worden gebruikt en als het probleem aanhoudt, is het goed om met de arts de oorzaak te achterhalen.
Is valeriaan of melatonine beter?
Ze hebben verschillende rollen: melatonine helpt vooral als het probleem het inslapen is of het slaap-waakritme is verschoven, terwijl extracten zoals valeriaan bedoeld zijn om ontspanning te bevorderen. De apotheker kan je de meest geschikte oplossing voor jouw geval aangeven.
Helpt lezen in bed om te slapen?
Een papieren boek met warm en zacht licht kan helpen om te ontspannen. Lezen op de smartphone of tablet is iets anders, omdat het licht en de inhoud de hersenen actief houden.
De informatie op deze pagina is bedoeld ter voorlichting en vervangt niet het advies van de arts of apotheker. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Neem bij aanhoudende of ernstige klachten contact op met een zorgprofessional.