Biegunka: przyczyny, co jeść i porady farmaceuty
Biegunka polega na oddawaniu płynnego lub bardzo miękkiego stolca, częstszego niż zwykle. W większości przypadków jest to ostry epizod, który mija w ciągu kilku dni, ale priorytet jest zawsze jeden: uzupełnić utracone płyny i sole mineralne.
Przeczytaj cały poradnik ↓Produkty przydatne przy biegunka
Płyny nawadniająceProbiotykiTaninian żelatynyBakterie kwasu mlekowego
Bakterie Kwasu Mlekowego Żywe i Witaminy B 12 o Smaku Waniliowym Saszetki Ulegające...
Automatyczny wybór na podstawie kategorii i cech produktów: aby dobrać coś na miarę, zapytaj farmaceutę.
Czym jest i jak ją rozpoznać
O biegunce mówimy, gdy wypróżnienia stają się płynne lub półpłynne i powtarzają się co najmniej trzy razy w ciągu doby. Postać ostra trwa zwykle od jednego do kilku dni; biegunka utrzymująca się dłużej niż kilka tygodni wymaga natomiast dokładniejszej diagnostyki.
Poza płynnym stolcem mogą pojawić się:
- skurcze i bóle brzucha;
- nagła potrzeba skorzystania z toalety;
- nudności, czasem wymioty;
- zmęczenie, silne pragnienie i suchość w ustach, czyli objawy odwodnienia.
Najczęstsze przyczyny
- infekcje jelitowe wirusowe (tzw. grypa żołądkowa) lub bakteryjne;
- skażona żywność lub woda, typowe dla biegunki podróżnych;
- antybiotykoterapia, która zaburza florę bakteryjną;
- nietolerancje pokarmowe, takie jak nietolerancja laktozy;
- nadmiar jedzenia, alkohol, nadużywanie słodzików;
- stres, niepokój i silne emocje;
- przewlekłe choroby jelit, wymagające oceny lekarza.
W przypadkach o podłożu zakaźnym do zakażenia dochodzi często przez ręce, powierzchnie lub skażoną żywność: dlatego w rodzinie łatwo, że kilka osób zachoruje w odstępie paru dni. Biegunka związana z antybiotykami pojawia się natomiast zwykle w trakcie terapii lub krótko po niej, ponieważ lek zmniejsza także liczbę pożytecznych bakterii jelitowych.
Sposoby i praktyczne porady
- Pij często, małymi łykami: woda, lekka herbata, buliony warzywne.
- Wybieraj płyny nawadniające z solami mineralnymi i cukrami w odpowiednich proporcjach, zwłaszcza dla dzieci i osób starszych.
- W pierwszych dniach wybieraj proste potrawy: ryż na sypko, ziemniaki, gotowaną marchew, banana, starte jabłko, opiekany chleb, chude mięso lub rybę.
- Unikaj mleka, smażonych i tłustych potraw, bardzo ostrych przypraw, surowych warzyw, kawy, alkoholu i napojów gazowanych.
- Wprowadzaj pokarmy stopniowo, w miarę normalizowania się stolca.
- Często i dokładnie myj ręce, zwłaszcza po wyjściu z toalety i przed przygotowywaniem jedzenia.
- W podróży pij wodę z zapieczętowanej butelki i unikaj lodu oraz surowych potraw niepewnego pochodzenia.
Co znajdziesz w parafarmacji
- Nawadniające sole mineralne: saszetki lub gotowe napoje uzupełniające utraconą wodę, sód i potas; są podstawą postępowania przy każdej biegunce.
- Probiotyki i bakterie kwasu mlekowego: przyczyniają się do przywrócenia równowagi flory jelitowej; przydatne w trakcie i po epizodzie oraz podczas antybiotykoterapii, w odstępie kilku godzin od antybiotyku.
- Taninian żelatyny, żelatyny i inne wyroby medyczne o działaniu ochronnym: tworzą barierę na błonie śluzowej jelit i mogą pomagać w zmniejszeniu liczby wypróżnień.
- Węgiel roślinny i glinki: mogą pomóc przy gazach i luźnym stolcu.
Przestrzegaj podanych dawek, zwłaszcza u dzieci, i pamiętaj, że suplementy diety nie zastępują zróżnicowanej, zrównoważonej diety.
Mała apteczka podróżna to dobry pomysł: kilka saszetek soli nawadniających i opakowanie probiotyków zajmują niewiele miejsca, a mogą się przydać z dala od domu. Dla najmłodszych dostępne są preparaty w kroplach lub saszetkach o lubianych smakach, co ułatwia podawanie. Pamiętaj, że u dzieci odwodnienie może rozwinąć się szybko: podawaj picie często, nawet po trochu, i obserwuj liczbę mokrych pieluszek.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Skontaktuj się z lekarzem bez zwłoki, jeśli:
- biegunka trwa u dorosłego dłużej niż dwa lub trzy dni albo się nasila;
- występuje wysoka gorączka, krew lub śluz w stolcu, silny ból brzucha;
- pojawiają się objawy odwodnienia: skąpy i ciemny mocz, zawroty głowy, splątanie;
- dotyczy noworodków, małych dzieci, osłabionych osób starszych, kobiet w ciąży lub osób z chorobami przewlekłymi;
- pojawia się po powrocie z podróży do krajów tropikalnych.
Najczęstsze pytania
Czy lepiej głodować, gdy ma się biegunkę?
Całkowity post nie jest potrzebny: ważne, by dużo pić i, jak tylko to możliwe, jeść małe porcje prostych, łatwo strawnych potraw.
Czy napoje dla sportowców nadają się do nawadniania?
To nie jest idealny wybór: zawierają często zbyt dużo cukrów i za mało soli. Specjalistyczne płyny nawadniające mają skład pomyślany właśnie na takie sytuacje.
Kiedy zacząć przyjmować probiotyki?
Można je przyjmować od pierwszych dni i kontynuować przez kilka tygodni, aby wspierać odbudowę flory jelitowej.
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie zastępują opinii lekarza ani farmaceuty. Suplementów diety nie należy traktować jako substytutu zróżnicowanej, zrównoważonej diety i zdrowego stylu życia. W przypadku utrzymujących się lub poważnych objawów skonsultuj się z pracownikiem ochrony zdrowia.