Verkoudheid: symptomen, oorzaken en tips van de apotheker
Verkoudheid is de meest voorkomende seizoensklacht: vervelend, maar bijna altijd goedaardig en in ongeveer een week vanzelf over. Met een paar maatregelen en de juiste producten kun je er toch beter ademend en met meer rust doorheen komen.
Lees de volledige gids ↓Nuttige producten voor verkoudheid
Zoutoplossingen voor de neusNeusdouchesEtherische balsemolieënSupplementen voor de weerstand
Isotonische Spray Oplossing van Zeewater Natriumhyaluronaat voor Neushygiëne...
Nasir Neusdouche met Isotone Fysiologische Oplossing 10 Zakken 250 ml + 1 Blister
Eumill Naso Baby Fysiologische Oplossing 20 Eenmalige Verpakkingen 5 ml
Neusoplossing Espersol Hypertone Spray op Basis van Zeewater en Hyaluronzuur 0,02% 100ml
Fysiologische Zoutoplossing voor Neusaspirator Narhinel 20 Ampullen van 5ml
Fluirespira Steriele Fysiologische Oplossing 30 Eenmalige Flesjes van 5ml
Acquasal Spray Isotonische Oplossing Neusspoeling Spray 100ml
Automatische selectie op basis van categorieën en productkenmerken: vraag de apotheker voor een keuze op maat.
Wat is het en hoe herken je het
De gewone verkoudheid is een virale infectie van de bovenste luchtwegen, dat wil zeggen neus en keelholte. Meestal begint het met een lichte kriebel in de keel of een droog gevoel in de neus, gevolgd binnen enkele uren door herhaald niezen en een waterige, overvloedige neusuitscheiding.
In de dagen daarna wordt het slijm vaak dikker en soms geelachtig of groenachtig: dat is een normale ontwikkeling en betekent op zichzelf niet dat er een bacteriële infectie bij is gekomen. Het beeld kan vergezeld gaan van:
- een verstopte neus, vooral 's nachts;
- tranende en rode ogen;
- lichte hoofdpijn en een vermoeid gevoel;
- lichte hoest door slijm dat in de keel loopt;
- een beetje verhoging, vaker bij kinderen.
De symptomen pieken tussen de tweede en derde dag en zijn meestal binnen 7-10 dagen over.
Bij kinderen komt verkoudheid nog vaker voor: in de eerste levensjaren, vooral bij de start van de kinderopvang of de peuterspeelzaal, is het normaal dat het zich tijdens het koude seizoen meerdere keren herhaalt. Bij volwassenen zijn de episodes minder talrijk en meestal korter. Wie allergieën van de luchtwegen heeft, kan moeite hebben om de twee klachten te onderscheiden, maar de aanwezigheid van een licht verhoogde temperatuur en besmetting in het gezin wijst op een virale oorsprong.
De meest voorkomende oorzaken
De veroorzakers zijn talrijke luchtwegvirussen, in de eerste plaats rinovirussen. De besmetting vindt plaats via druppeltjes die bij niezen en hoesten vrijkomen, maar ook door besmette oppervlakken aan te raken en vervolgens je handen naar neus, mond of ogen te brengen.
De kou zelf veroorzaakt geen verkoudheid, maar in de wintermaanden breng je meer tijd door in gesloten en drukke ruimtes, waar virussen zich gemakkelijk verspreiden. Bovendien maakt de droge lucht van de verwarming de neusslijmvliezen minder effectief als barrière. Stress, weinig slaap en voeding met weinig fruit en groenten kunnen het lichaam kwetsbaarder maken.
Praktische tips
- Rust: de eerste dagen meer slapen helpt het lichaam te reageren.
- Drink veel: water, warme kruidenthee en bouillon houden de afscheidingen vloeibaar.
- Doe meerdere keren per dag neusspoelingen met fysiologische oplossing om slijm en deeltjes te verwijderen.
- Houd de luchtvochtigheid in huis tussen 40 en 60% en ventileer de kamers elke dag.
- Slaap met je kussen wat hoger om de afvoer van de neus te bevorderen.
- Snuit je neus voorzichtig, een neusgat tegelijk, en gebruik wegwerpzakdoekjes.
- Was vaak je handen en bedek mond en neus als je niest, om anderen niet te besmetten.
- Zet fruit en groenten rijk aan vitamine C en warme, lichte gerechten op tafel.
Wat vind je in de drogisterij
In de drogisterij vind je verschillende producten die bedoeld zijn om de klachten van een verkoudheid te verlichten, zonder het medisch advies te vervangen wanneer dat nodig is:
- Isotone zoutoplossingen in spray of flesjes: reinigen de neusholtes en zijn ook geschikt voor de allerkleinsten en voor dagelijks gebruik.
- Hypertone oplossingen: kunnen door het osmotische effect helpen het gevoel van een verstopte neus te verminderen; worden voor korte periodes gebruikt.
- Neusdouches en neusspoelers, voor een diepere spoeling.
- Verzachtende crèmes en zalven voor de neus, nuttig op de rode en door het snuiten ontstane gebarsten huid.
- Etherische balsemolieën (eucalyptus, munt, den) om in de ruimte te verspreiden of voor inhalaties, niet te gebruiken bij jonge kinderen.
- Supplementen op basis van echinacea, propolis, zink of vitamine C, die kunnen bijdragen aan de normale werking van het immuunsysteem.
Bedenk dat voedingssupplementen geen vervanging zijn voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl.
Voor de allerkleinsten, die hun neus nog niet kunnen snuiten, bestaan er neuszuigers die je na een paar druppels fysiologische oplossing kunt gebruiken: de neus vrijmaken voor de maaltijd en het slapengaan helpt het kind beter te eten en te slapen. In alle gevallen is het goed om de spoelingen al bij de eerste symptomen te beginnen, zonder te wachten tot de neus helemaal verstopt is, en de zakdoekjes vaak te vervangen om de verspreiding van virussen in huis te beperken.
Wanneer naar de arts
Verkoudheid vereist meestal geen doktersbezoek, maar neem contact op met je arts als:
- de koorts hoger is dan 38,5 °C of langer dan drie dagen duurt;
- de symptomen na tien dagen niet verbeteren of na een eerste verbetering weer erger worden;
- er pijn in het gezicht of oor optreedt of moeite met ademen;
- het gaat om een pasgeborene of een zeer jong kind, een oudere of iemand met chronische long- of hartziekten;
- je zwanger bent en een product wilt gebruiken, ook een natuurlijk product.
Veelgestelde vragen
Helpen antibiotica tegen verkoudheid?
Nee: verkoudheid wordt veroorzaakt door virussen, waarop antibiotica niet werken. Alleen de arts kan ze voorschrijven bij bacteriële complicaties.
Hoe vaak per dag mag ik de neus spoelen?
Met isotone fysiologische oplossing kun je dit meerdere keren per dag herhalen, bijvoorbeeld 's ochtends, voor de maaltijden en voor het slapengaan.
Is verkoudheid ook besmettelijk voordat de symptomen beginnen?
Ja, je kunt het al een dag voor het optreden van de symptomen overdragen en vooral in de eerste twee of drie dagen van de ziekte.
De informatie op deze pagina is bedoeld ter voorlichting en vervangt niet het advies van de arts of apotheker. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Neem bij aanhoudende of ernstige klachten contact op met een zorgprofessional.